Skills sp. z o.o.

Czym się różnią wersje podręcznika PRINCE2®?

|Comments are Off

Czym się różnią wersje podręcznika PRINCE2®?

 

PRINCE2® Wersja 2002

Wersja która nie została opublikowana w języku polskim. Posiadająca czerwoną okładkę. Składająca się z Komponentów (dzisiejszych Tematów), Procesów (tak jak obecnie), oraz 3 Technik (aktualna wersja wymienia ich bardzo wiele).

Liczba poszczególnych wersji była paradoksalnie większa niż w najnowszej wersji:

  • 8 Komponentów z uwzględnieniem Zarządzania konfiguracją, które w najnowszej wersji zostało zawarte w temacie Zmiana.
  • 8 Procesów z uwzględnieniem procesu Planowanie, który stał się w wersji 2017 jako „Podejście PRINCE2® do planowania opartego na produktach” częścią tematu Plany.
  • 3 techniki nadal preferowane przez aktualną wersję podręcznika tj. Planowanie oparte na produktach, Sterowanie zmianą, oraz Przegląd jakości

PRINCE2® Wersja 2005

Wersja 2005 to pierwsza wersja podręcznika, która została opublikowana w polskiej wersji językowej.

Okładka tej wersji różniła się od wersji poprzedniej małym trójkątem w prawym dolnym rogu i dopiskiem „Wersja 2005”. W odniesieniu do poprzedniej wersji zawierała niewielkie zmiany dotyczące np. techniki planowania opartego na produktach.

To co znacząco różniło tą wersję od wersji kolejnych to fakt, że procesy składały się z podprocesów. Zarówno procesy jak i podprocesy posiadały swoje akronimy dzięki czemu osoby korzystające z metody mogły się komunikować w sposób skrótowy np. Sterowanie Etapem oznaczano jako „SE”, a poszczególne podprocesy numerowano czyli np. „SE1” oznaczało pierwszy podproces.

To co sprawiało jednak problem to zrozumienie po czym można rozpoznać projekt zgodny z metodyką PRINCE2®. Wskazówki podawane na koniec każdego z procesów w sekcji „Skalowalność” sugerowały jak stosować go w przypadku różnych środowisk takich jak małego, dużego projektu, oraz w środowisku programu.

Czytelnicy nie dostawali jednak jednoznacznej odpowiedzi po czym zgodny i niezgodny z PRINCE2® projekt rozpoznać.

Książka zawierała 450 stron.

PRINCE2® Wersja 2009

Ta wersja zredukowała liczbę stron do 325, głównie dzięki usunięciu powtórzeń w różnych częściach podręcznika.

Może się też wydawać, że ta oszczędność wynika z usunięcia niektórych rozdziałów.

Jak opisano powyżej w podręcznikach 2002 i 2005 znajdowało się więcej tematów/komponentów, procesów, a techniki znikły jako główny element konstrukcyjny.  To jednak nie do końca prawda.

Proces Planowanie został przeniesiony do Tematu Plany, Zarządzanie konfiguracją przestało być oddzielnym Tematem, a stało się częścią Tematu Plany, chociaż to połączenie nie wygląda najbardziej naturalnie, a oba wątki przeplatają się między sobą wprowadzając czytelnika w niezrozumienie.

W tej wersji znikły również Techniki jako oddzielny element konstrukcyjny, a ich zawartość została rozmieszczona w poszczególnych rozdziałach opisujących Tematy:

  • Planowanie oparte na produktach stało się częścią Tematu Plany,
  • Przegląd jakości trafił do Tematu Jakość,
  • Technika sterowania zmianami trafiła do tematu Zmiana.

Oprócz tego pojawiło się kilka nowych technik, nie pozbawiając tych wcześniejszych pierwszeństwa w przypadku pytań egzaminacyjnych.

Po raz pierwszy pojawiły się w podręczniku Pryncypia, których celem było jednoznaczne określenie po czym można poznać czy projekt jest zgodny z metodyką PRINCE2®. Z języka angielskiego „Principles” przetłumaczone jako Pryncypia, definiują 7 zasad, które projekt musi spełnić by być realizowanych za pomocą standardu.

Po raz pierwszy również w książce pojawia się rozdział 19 „Dostosowanie do środowiska projektu”, czyli rozdział, który tłumaczy jak należy stosować metodykę w różnych środowiskach. Niestety największą wadą tego rozdziału, było to, że był na tak odległym miejscu. Duża część czytelników po przeczytaniu poprzednich 17 rozdziałów, pomijała ten kluczowych rozdział tłumaczący jak stosować wcześniejsze elementy konstrukcyjne. Jako rezultat metodyka była stosowana w taki sam sposób w różnych projektach, prowadząc paraliżu projektu małych lub braku kontroli nad projektami dużymi.

Ta wersja wprowadza Strategie, które mają definiować w jaki sposób Tematy mają być wykorzystane do zarządzania projektem. Dzienniki opisywane w poprzedniej wersji podręcznika (oprócz Dziennika Projektu i Dziennika Doświadczeń) zostały nazwane w wersji angielskiej Rejestrami tj. Rejestr Ryzyk, Rejestr Zagadnień i Rejestr Jakości.

PRINCE2® Wersja 2017 – 6 Edycja

Aktualna wersja podręcznika miała dostosować PRINCE2® do nowych środowisk w tym do środowisk zwinnych i uelastycznić jej stosowanie. Miała również usunąć niedoskonałości wersji poprzedniej.

Nie wprowadzono znaczących zmian w elementach konstrukcyjnych w stosunku do wersji poprzedniej. Podręcznik nadal zawiera 7 Pryncypiów, 7 Tematów i 7 Procesów, oraz część dotycząca dostosowania do środowiska projektu. Pojawiają się w nich jednak pewne zmiany.

Pryncypia nadal pozwalają stwierdzić czy projekt jest zgodny z PRINCE2® jednak dodatkowym kryterium jest zastosowanie wszystkich procesów, tematów, oraz technik opisanych w podręczniku lub adekwatnych.

Rozdział 19 z wersji 2009 podręcznika „Dostosowanie do środowiska projektu” został podzielony na 2 rozdziały: 4 wyjaśniający jak dostosować metodykę do konkretnego projektu i rozdział 21 tłumaczący jak wdrażać PRINCE2® na potrzeby całej organizacji.

Strategie z poprzedniej wersji podręcznika zostały zastąpione podejściami, które pozwalają określić w jaki sposób wykorzystać tematy do zarządzania projektem.

W procesie inicjowanie projektu dodano dodatkowe działanie dotyczące określenia wymagań dostosowania metodyki do konkretnego środowiska.

Niestety zarówno produkty zarządcze, tematy, procesy jak i pryncypia pisane są w tej wersji podręcznika z małej litery co znacząco utrudnia rozpoznanie w treści podręcznika, że o nich mowa.

To co jest również kłopotliwe to to, że każdy rozdział zawierający tematy posiada sekcję mówiącą o minimalnych wymaganiach, które muszą być spełnione by projekt był zgodny z PRINCE2®, a znajomość tych sekcji wymagana jest na egzaminie Foundation.

 

 

Czym zajmuje się facylitator?

|Comments are Off

Czym zajmuje się facylitator?

Ostatnio dużo mówi się i pisze na temat facylitacji. Dziedzina ta jest w początkowej fazie popularności podobnie jak był w niej coaching.

Pierwsze pytanie, które jednak pada kiedy mówimy o facylitacji, to to dlaczego wyraz ten jest kalką językową z języka angielskiego. Nie doczekaliśmy się dotychczas niestety odpowiednika z języka polskiego.

Słownik języka polskiego wyjaśnia facylitację jako:

„niewyuczone, chwilowo trwające zwiększenie siły reakcji”

co niestety nie tłumaczy tego pojęcia w przypadku spotkań.

Zgodnie w Wikipedia facylitacja to:

„termin oznaczający wszechstronne wspieranie lub ułatwianie procesu organizacyjnego, polegające na rozwoju w różnych aspektach uczestników mniejszych lub większych zespołów ludzkich, zaangażowanych w wykonanie pewnego zadania ze zdefiniowanym celem lub celami do osiągnięcia.”

To oznacza, że facylitacja ma na celu wspieranie zespołów i w odróżnieniu od dziedziny takiej jak coaching (który potrafi wspierać pojedyncze osoby jak i zespoły) zajmuje się tylko grupami ludzi.

Ta dziedzina różni się jednak też od innych dziedzin, które zajmują się pracą z grupami. Od szkoleń różni się tym, że celem procesu szkoleniowego jest przekazanie uczestnikom wiedzy, zweryfikowanie zrozumienia przedmiotu, oraz wykształcenia umiejętności. Facylitacja z kolei ma spowodować, że uczestnicy samodzielnie dojdą do rozwiązania wspierani przez profesjonalnego facylitatora, który jest ekspertem od prowadzenia warsztatów, ale nie specjalistą od przedmiotu warsztatu.

Kim jest facylitator

Jak opisano powyżej facylitator nie jest trenerem. Nie przekazuje wiedzy, nie skupia na sobie uwagi uczestników i nie weryfikuje skuteczności przekazania informacji.

Facylitator nie jest też konsultantem/doradcą. Nie bazuje na swojej wiedzy i doświadczeniu wynikającej z rozwiązywania podobnych problemów dla innych klientów.

Często mylona z facylitatorem rola moderatora też nie do końca zajmuje się tym samym.

Słownik PWN wyjaśnia, że moderator to:

„osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach”

Facylitator bierze udział w spotkaniu, obserwuje dyskusje jednak ją nie kieruje. Ma za to na nią bardzo znaczący wpływ.

Jest on lub ona ekspertem od tego w jaki sposób zaplanować, a potem prowadzić spotkanie. W tym celu może wykorzystać szereg znanych sobie modeli, narzędzi, technik, oraz formatów.

Co robi facylitator

Wg. jednego z coraz bardziej znanych modeli facylitacji tj. Modelu Proces Iceberg® facylitator:

  • Przygotowuje wraz przedstawicielem klienta agendę
  • Prowadzi spotkanie wprowadzając poszczególne punkty agendy
  • Interweniuje kiedy przygotowana agenda nie pozwala grupie osiągnąć zakładanego rezultatu.

Czym różni się w takim razie to co robi facylitator od tego co robi większość osób, które przygotowują się do spotkania, które mają prowadzić?

Otóż profesjonalny facylitator jest niezależny od rezultatu spotkania, nie zajmując stanowiska i nie oceniając przygotowanych przez grupę rozwiązań. To oznacza, że raczej nie będzie to osoba, która jest inicjatorem lub organizatorem spotkania.

Oprócz tego osoba taka posiada profesjonalną wiedzę z dziedziny prowadzenia spotkań.

Co powinien wiedzieć profesjonalny facylitator?

Wiedza opisana w podręczniku „Facylitacja – wiedza, umiejętności, sztuka czy magia” składa się z 2 części. Pierwsza z nich opisuje podstawy pracy facylitatora, a druga z nich omawia modele narzędzia i techniki.

W pierwszej części osoba ucząca się facylitacji dowie się czym się różni rola facylitatora od innych profesji. Tego czym różni się przedmiot spotkania (Zadanie) od tego w jaki sposób spotkanie jest prowadzone (Proces). Wyjaśnia również jak rozpoznać poziom dojrzałości grupy (Dysfunkcyjna, Przejściowa, Świadoma Procesu), oraz poziom złożoności samego Zadania (Pewne, Złożone, Niepewne). Kolejne rozdziały tłumaczą jak przeprowadzić pierwsze spotkanie z klientem, zaplanować agendę spotkania (w tym uwzględniają formaty: Każdy, Grupa, Jeden do Wszystkich, Wszyscy do Jednego), uzgodnić z grupą rolę facylitatora w trakcie spotkania, facylitować samo spotkanie, oraz jak ocenić spotkanie po jego zakończeniu. Dodatkowo czytelnik dowie się jak rozpoznać i zrozumieć różne typy osobowości dzięki Myers-Briggs Type Indicator (MBTI). W ostatnich rozdziałach tej części dowie się również jakie cechy osobowości powinien posiadać skuteczny facylitator.

Druga część podręcznika wymienia i wyjaśnia najbardziej przydatne modele, narzędzia i techniki pracy facylitacji. Jest ich 38. Niektóre z nich są dosyć szeroko znane i stosowane w organizacjach np. burza mózgów tj. Brain storming. Są też takie, które pomimo ich wyjątkowej prostoty i łatwości zastosowania np. Brain dumping (polegający na zapisywaniu przez uczestników spotkania wszystkiego co wiedzą na dany temat) nie są szerzej znane jak i stosowane.

Wśród nich można wymienić takie jak np.:

  • Analogia,
  • Klastrowanie,
  • Łączenie,
  • Alegoria – Dzień w ZOO,
  • Jak jest i jak nie jest.

Niektóre z nich można samodzielnie zrozumieć na podstawie lektury podręcznika. Są też takie, które wymagają wyjaśnienia przez kogoś, kto je rozumie i sam kiedyś stosował.

Jak uczyć się facylitacji

Facylitacji można próbować się nauczyć samemu jednak, sama wiedza w takiej dziedzinie może nie wystarczyć, ponieważ od facylitatora klienci oczekują głównie umiejętności. Z tego względu dobrze skorzystać z udziału w szkoleniu. Najlepiej takim, które pozwala swoją wiedzę i umiejętności zakończyć międzynarodowym certyfikatem. Takie możliwości zapewniają szkolenia akredytowane.

Przy ich wyborze warto zwrócić uwagę na doświadczenie trenera i organizacji szkolenie oferujące, ponieważ niska cena może również oznaczać niską jakość.

Nie można kopiować treści tej strony bez zgody skills®. Prosimy o kontakt pod e-mail: portal@skills.pl.